Salyuni kislota

Siz so'ragan "salyuni kislota" ilmiy va tibbiy tilda salitsil kislotasi (rus tilida salitsilovaya kislota, ingliz tilida salicylic acid) deb ataladi.

Salitsil kislotasi kosmetologiya, dermatologiya va tibbiyotda juda keng qo'llaniladigan mashhur moddadir. Quyida ushbu kislota, uning xususiyatlari, foydalari va qo'llanilishi haqida batafsil ma'lumot beramiz.

——————————

1. Salitsil kislotasi nima?

Salitsil kislotasi — bu BHA (beta-gidroksikislota) guruhiga kiruvchi organik kislotadir. Tabiatda u tol daraxtining (ivoli) po'stlog'idan olinadi.

Uning asosiy xususiyati — yog'da eruvchanligidir. Bu xususiyat tufayli u terining chuqur qatlamlariga, ya'ni yog' bezlarigacha kirib borib, teshiklarni (poralarni) ichkaridan tozalash xususiyatiga ega.

2. Kosmetologiyadagi foydalari (Yuz terisi uchun)

Salitsil kislotasi muammoli va yog'li teri uchun eng samarali vositalardan biri hisoblanadi:

• Husnbuzar (akne) va qora nuqtalarga qarshi kurashadi: Teshiklarni tiqilib qolgan o'lik teri hujayralari va ortiqcha yog'dan (sebum) tozalaydi.

• Yallig'lanishni kamaytiradi: Tarkibida yallig'lanishga qarshi moddalar bo'lgani uchun yuzdagi qizarish va shishlarni tezda bosadi.

• Eksfoliatsiya (piling) qiladi: Terining ustki qismidagi o'lik hujayralarni yumshoq ko'chirib, terining yangilanishini tezlashtiradi.

• Yog' ajralishini nazorat qiladi: Teridagi yog' bezlari faoliyatini normallashtiradi, natijada yuz ortiqcha yaltirab ketmaydi.

3. Tibbiyotda qo'llanilishi

• Salitsil spirti: Dorixonalarda sotiladigan salitsil kislotasining spirtdagi eritmasi (1% yoki 2%) terini dezinfeksiya qilish va yallig'langan sivilqalarni quritish uchun ishlatiladi.

• Qadoq (qadoqlar) va qadoqsimon terini yumshatish: Keratolitik (terini yumshatib ko'chirish) xususiyati tufayli qadoqlar, qadoqsimon teri va qadoqlarni ketkazuvchi plasterlar tarkibiga kiradi.

• Aspirin ishlab chiqarish: Mashhur og'riq qoldiruvchi dori — Aspirin (atsetilsalitsil kislotasi) ham salitsil kislotasidan sintez qilinadi.

4. Salitsil kislotasidan foydalanish qoidalari

Agar siz tarkibida salitsil kislotasi bo'lgan kosmetika (tonik, serum, penka) ishlatmoqchi bo'lsangiz, quyidagilarga e'tibor bering:

1. Konsentratsiya: Yuz uchun mo'ljallangan vositalarda kislota miqdori 0.5% dan 2% gacha bo'lishi kerak. Yuqori konsentratsiyali eritmalar terini kuydirishi mumkin.

2. Namlantirish: Salitsil kislotasi terini quritishi mumkin. Shuning uchun undan keyin munosib namlantiruvchi krem surtish shart.

3. Quyoshdan himoya (SPF): Kislotalar terini quyosh nuriga sezgir qilib qo'yadi. Kunduzi ko'chaga chiqishdan oldin albatta SPF 30+ quyoshdan himoyalovchi krem surting.

4. Boshqa kislotalar bilan birga ishlatmaslik: Retinol yoki kuchli AHA kislotalari bilan bir vaqtda ishlatish terini qattiq shikastlashi yoki allergik reaksiya berishi mumkin. Ularni kunning turli qismlarida (masalan, salitsil kislotasini ertalab, retinolni kechasi) ishlatgan ma'qul.

5. Kimlarga mumkin emas (Nojo'ya ta'sirlari)?

• O'ta quruq va sezgir teri egalariga: Terini yanada quritib, qichishish va qizarish paydo qilishi mumkin.

• Homilador va emizikli ayollarga: Shifokor bilan maslahatlashgan holda foydalanish tavsiya etiladi (ayniqsa, kislotaning yuqori konsentratsiyasini).